CÂU HỎI 31
HỎI
Xin đạo hữu Tuệ An gửi tới thầy một câu hỏi giúp mình:
Con xin thầy chỉ giúp: Con thực hiện pháp quán vô ngã và nhìn thẳng vào cảm thọ đau khi ngồi kiết già. Trước đây con chỉ ngồi được 30’ nhưng khi ngồi con bắt đầu quán thân, quán hơi thở, cảm giác toàn thân… khi tâm định trên hơi thở con quán thân 32 thể trượt và quán tứ đại, vô ngã thấy thân trống rỗng chỉ còn hơi thở và cảm thọ đau xuất hiện con quán nhìn thẳng cảm thọ đau và tác ý đây là cảm thọ khổ đang cố mặt trên thân nhưng thân này có ai đâu. Thân này vô ngã thọ cũng vô ngã và tâm rất định không bồn chồn vội vã như trước cảm thọ đau cũng bùng lên có lúc con phải hơi cử động để giảm bớt đau nhưng tâm vẫn rất bình thản và định chỉ thấy cảm thọ đau và hỏi thở có lúc chỉ thấy thọ đau. Rồi thọ lắng xuống tâm vắng lặng không có niệm nhưng con thấy tâm rơi vào trạng thái hôn trầm, không ngủ nhưng buồn ngủ và không còn sáng suốt. Con tác ý tới ánh sáng mặt trời, nhắc tâm phải sáng suốt không được si mê nhưng chưa thấy cải thiện. Xin thầy cho con pháp đối trị ạ( nay con nhờ pháp quán thọ này đã có thể ngồi kiết già được khoảng 60’). Con xin tri ân thầy. Biết ơn thầy và Tuệ An
ĐÁP
Đáp : Bạn đang thực hành rất tốt và tiến bộ rõ ràng, từ ba mươi phút lên sáu mươi phút với tâm bình thản trước cảm thọ đau là dấu hiệu thật sự đáng khích lệ.
Về vấn đề hôn trầm xuất hiện sau khi thọ đau lắng xuống, đây là hiện tượng rất phổ biến và có lý do rõ ràng. Khi tâm đã nỗ lực đối diện với cảm thọ đau trong thời gian dài thì định lực bắt đầu sụt giảm và hôn trầm nhân cơ hội đó xâm nhập. Đây không phải thất bại mà là dấu hiệu cho thấy bạn cần phát triển thêm năng lượng tinh tấn để cân bằng với định lực.
Tác ý đến ánh sáng mặt trời là phương pháp Đức Phật dạy và đúng pháp, nhưng nếu chưa hiệu quả thì có thể thêm các biện pháp sau đây theo thứ tự từ nhẹ đến mạnh.
Trước tiên hãy mở mắt hé nhìn vào khoảng không phía trước, ánh sáng thật từ bên ngoài tác động vào nhãn căn mạnh hơn hình dung ánh sáng trong tâm. Tiếp theo kéo nhẹ vành tai hoặc xoa mặt vài cái để kích thích thần kinh tỉnh táo lại. Nếu vẫn chưa được thì đứng dậy đi kinh hành mười lăm phút rồi ngồi lại, đây là cách hiệu quả nhất vì thay đổi tư thế hoàn toàn phá vỡ chu kỳ hôn trầm.
Ngoài ra cần xem lại thói quen sinh hoạt, ngủ đủ giấc trước khi thiền, không thiền ngay sau bữa ăn no, và chọn thời điểm thiền lúc tâm còn tươi tỉnh như buổi sáng sớm thay vì buổi tối khi thân đã mệt. Quan trọng là giữ giới thanh tịnh để Tâm không bị hối hận phóng dật.
Sãdhu! Sãdhu! Sãdhu!
CÂU HỎI 32
HỎI
Thầy cho con hỏi: con và a trai con cùng 1 gia đình , 1 mình con tu, con nhận ra mình rồi a trai con không tu sống theo bản năng thì kiếp sau đoạ 3 cõi dữ đúng không ạ.
Xin thầy giải đáp giúp con
Con xin tri ân thầy
ĐÁP
Mỗi người là chủ nhân của nghiệp mình, không ai gánh nghiệp thay cho ai được dù là anh em ruột thịt cùng cha mẹ sinh ra.
Anh trai bạn sống theo bản năng tạo nghiệp gì thì gánh quả đó, bạn tu tập tạo nghiệp thiện thì hưởng quả đó. Hai dòng nghiệp lực hoàn toàn độc lập, không ảnh hưởng lẫn nhau về mặt nhân quả.
Còn anh trai bạn kiếp sau có đọa hay không thì không ai biết được vì nghiệp lực rất phức tạp, không phải chỉ nhìn vào hiện tại mà kết luận được. Có thể anh ấy còn nhiều thiện nghiệp từ kiếp trước chưa trổ quả. Có thể gần cuối đời anh ấy thay đổi. Có thể tâm cận tử của anh ấy hướng về thiện. Đức Phật dạy nghiệp quả cực kỳ tinh vi và sâu xa, chỉ có Phật mới thấy rõ hoàn toàn được.
Điều bạn có thể làm là sống tốt và tu tập đúng pháp. Khi anh trai thấy bạn thay đổi thực sự, thấy cuộc sống của bạn nhẹ nhàng và an lạc hơn, đó mới là bài pháp thuyết phục nhất.
Không cần khuyên bảo, không cần lo thay. Hạt giống chỉ nảy mầm khi đất sẵn sàng, việc của bạn là sống đúng và chờ đợi với tâm từ bi.
Sãdhu! Sãdhu! Sãdhu!
CÂU HỎI 33
HỎI
Bạch thầy .Con thấy Tu khó lắm Thầy ơi. Tâm nó luôn sẵn sàng và tự động chạy đi chơi xa. Lắm lúc trong đầu cứ như có hai bên giằng co: một bên là thoải mái đi, thi thoảng phải thư giãn, 5-10p rồi lại về Chánh niệm. Một bên thì không được đi, phải Chánh niệm liên tục. Con cảm giác như não mình căng ra. Quá nhiều thứ để tâm phóng dật: đồng nghiệp, công việc, cơm nước, con cái… Con hiểu vì sao muốn tu hành đắc đạo thì phải cạo đầu xuất gia, tìm nơi yên tĩnh. Gặp Chánh pháp đã khó rồi, liễu tri được cũng khó hơn, rồi giác ngộ thì lại vô cùng khó chỉ có bậc Đại trí, Đại dũng. Khó không phải vì không biết đường, mà khó là khó vượt qua cám dỗ, tham dục…. Nam mô bổn sư thích ca mâu ni phật.
ĐÁP
Chánh niệm không phải là căng não ra để giữ tâm không chạy. Đó không phải chánh niệm mà là sự cưỡng ép, và cưỡng ép không bao giờ dẫn đến giải thoát. Đức Phật đã thử con đường ép xác khổ hạnh và từ bỏ vì nhận ra nó không hiệu quả.
Chánh niệm đúng nghĩa không phải là cuộc chiến giữa hai bên trong đầu bạn. Nó đơn giản hơn rất nhiều, chỉ là biết rõ tâm đang ở đâu trong từng khoảnh khắc, không phán xét, không căng thẳng. Khi tâm chạy đi thì biết tâm đang chạy. Khi tâm về thì biết tâm đang về. Không cần phải giữ tâm lại bằng lực.
Trong thời Đức Phật có vô số cư sỹ tại gia chứng Thánh Quả trong khi vẫn có gia đình, công việc, cơm nước con cái. Ông Cấp Cô Độc, bà Visākhā và hàng nghìn người khác là bằng chứng sống động.
Điều khó không phải là hoàn cảnh bên ngoài. Điều khó là thay đổi cách tâm vận hành từ bên trong. Và điều đó có thể làm được ngay trong cuộc sống này, không cần chờ xuất gia.
Bắt đầu nhỏ thôi. Mỗi ngày chọn một việc thường ngày và làm trong chánh niệm hoàn toàn. Chỉ một việc. Đừng cố gắng chánh niệm tất cả mọi thứ cùng lúc vì làm vậy chỉ tạo ra căng thẳng như bạn đang trải qua.
CÂU HỎI 34
HỎI
Bạch Thầy
Con thấy có vị dạy thiền nói bản chất thiền không vấn đề, mà vấn đề ở thái độ sai, mục đích sai… nên sẽ đưa đến kết quả sai..vv
Xin Thầy chia sẽ cho chúng Con ạ.
ĐÁP
Thiền định có trước thời Đức Phật, các đạo sĩ Ấn Độ đã thực hành thiền định từ lâu và đạt được các tầng định rất sâu. Đức Phật trước khi giác ngộ cũng học thiền từ hai vị thầy ngoại đạo và đạt đến tầng cao nhất mà họ dạy. Nhưng Ngài nhận ra điều đó không dẫn đến giải thoát và từ bỏ để tìm con đường khác.
Vậy thiền định bản thân nó không phải vấn đề. Vấn đề nằm ở ba điểm
Thái độ sai là thiền với tâm cầu thần thông, cầu trải nghiệm đặc biệt, cầu được người khác tôn kính vì thiền giỏi, hay thiền để trốn tránh thực tại thay vì đối diện với nó.
Mục đích sai là thiền để cảm thấy dễ chịu, để giảm stress tạm thời, để đạt trạng thái hỷ lạc mà không hướng đến đoạn tận phiền não và giải thoát.
Phương pháp sai là thiền không có nền tảng giới hạnh, thiền không dẫn đến tuệ quán thấy rõ vô thường vô ngã, thiền chỉ tạo ra định lực nhưng không đoạn trừ tham sân si.
Đây chính xác là lý do Đức Phật không dừng lại ở thiền định mà kết hợp với tuệ quán, và đặt giới là nền tảng trước khi nói đến định. Thiền đúng trong Chánh Pháp không phải kỹ thuật đơn thuần mà là toàn bộ con đường Giới Định Tuệ vận hành cùng nhau hướng đến một mục tiêu duy nhất là giải thoát khỏi khổ đau.
Sãdhu! Sãdhu! Sãdhu!
CÂU HỎI 35
HỎI
Xin thầy giải nghĩa giúp con về tâm quảng đại, tâm vô thượng với ạ.
ĐÁP
Tâm quảng đại là tâm đang ở trong trạng thái rộng mở, bao la, không bị co cụm hay giới hạn bởi đối tượng nhỏ hẹp.
Cụ thể đây là tâm đang an trú trong các tầng thiền định từ Sơ Thiền trở lên, đặc biệt là các tầng thiền vô sắc như Không Vô Biên Xứ, Thức Vô Biên Xứ, nơi tâm mở rộng đến vô biên không có giới hạn.
Ngược lại tâm không quảng đại là tâm đang bị thu hẹp, bị đối tượng nhỏ hẹp chi phối, bị phiền não co cụm lại.
Tâm vô thượng là tâm đang ở trạng thái cao nhất không có gì vượt qua được trong phạm vi thiền định đang đạt được.
Đây chỉ đến tâm đang an trú trong tầng thiền định cao nhất mà hành giả có thể đạt, không còn tầng nào cao hơn trong tầm với của vị đó lúc đó.
Ngược lại tâm hữu thượng là tâm đang ở tầng định còn thấp, vẫn còn tầng cao hơn chưa đạt được.
Điều quan trọng Đức Phật dạy trong phần này không phải là hành giả phải đạt được các tâm đó mà là phải biết rõ tâm mình đang ở trạng thái nào.
Tâm đang quảng đại thì biết rõ đang quảng đại. Tâm đang hữu hạn thì biết rõ đang hữu hạn. Không tự lừa dối, không thổi phồng, không hạ thấp, chỉ thấy rõ thực tại của tâm mình đang là gì trong từng khoảnh khắc.
Đây chính là chánh niệm về tâm theo đúng nghĩa của nó.
Sãdhu Sãdhu Sãdhu!
