Trung Bộ Kinh, bài số 45
🔴 PHÁP HÀNH THỨ NHẤT
Hiện tại khổ, tương lai khổ
Đây là người đang sống trong đau khổ và đang tạo ra thêm đau khổ cho tương lai.
Trong hiện tại họ sống với tâm đầy oán hận, sân si, làm những việc bất thiện mà trong lòng nặng nề tăm tối, không có một khoảnh khắc bình yên nào. Hoặc họ thực hành các lối tu khổ hạnh cực đoan, ép xác hành thân vô ích mà Đức Phật đã bác bỏ hoàn toàn, vừa đau khổ thân xác vừa không dẫn đến giải thoát.
Vì tâm bất thiện và hành động bất thiện trong hiện tại nên nghiệp dẫn đến tái sinh trong các cảnh giới khổ đau, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, tiếp tục chịu khổ không có ngày thoát ra.
Giống như người uống bát nước đã đắng nghét lại pha thêm thuốc độc. Uống vào đã khó chịu tột cùng, mà hậu quả về sau còn thê thảm hơn nhiều.
🔴 PHÁP HÀNH THỨ HAI
Hiện tại khổ, tương lai lạc
Đây là người đang nỗ lực tu tập trong gian khó nhưng đang đi đúng hướng.
Người này có tham sân si còn mạnh, thói quen xấu còn nhiều, việc giữ giới và tu tập thiền định đối với họ thật sự gian nan. Họ phải chiến đấu với chính mình từng ngày, từng khoảnh khắc. Có những lúc muốn bỏ cuộc, có những lúc khóc vì quá khó, có những lúc thấy mình quá yếu đuối. Nhưng họ không bỏ cuộc, vẫn tiếp tục giữ giới, vẫn tiếp tục hành thiền, vẫn tiếp tục đi theo con đường Đức Phật chỉ dạy.
Vì tâm hướng thiện và hành động thiện trong hiện tại dù gian khó, nghiệp dẫn đến tái sinh trong các cảnh giới an lạc, cõi người cõi trời, tiến dần đến giải thoát.
Giống như người bệnh nặng uống thuốc đắng. Mỗi ngụm thuốc đắng ngắt muốn nôn ra, nhưng người đó hiểu rõ đây là con đường duy nhất để lành bệnh nên vẫn kiên trì uống hết. Và rồi bệnh lành, thân tâm khỏe mạnh trở lại.
🔴 PHÁP HÀNH THỨ BA
Hiện tại lạc, tương lai khổ
Đây là người đang hưởng thụ nhưng đang tích lũy khổ đau cho tương lai mà không hay biết.
Người này sống đắm say trong dục lạc, tìm kiếm khoái lạc qua năm giác quan không biết tiết độ, làm những việc mang lại niềm vui trước mắt mà không màng đến hậu quả, sẵn sàng vi phạm giới hạnh, làm hại người khác miễn là bản thân thấy sướng thấy vui. Tâm họ lúc này hưng phấn, thỏa mãn, tưởng mình đang sống tốt.
Nhưng vì tâm bất thiện và hành động bất thiện tích lũy liên tục, nghiệp dẫn đến tái sinh trong các cảnh giới đau khổ sau khi phước báu hiện tại cạn kiệt.
Giống như người uống một ly nước ngọt lịm được pha sẵn thuốc độc. Từng ngụm một ngon ngọt sảng khoái, uống xong thấy hài lòng thỏa mãn. Nhưng khi thuốc độc ngấm vào thì không còn cách nào cứu vãn nữa.
🔴 PHÁP HÀNH THỨ TƯ
Hiện tại lạc, tương lai lạc
Đây là con đường cao quý nhất mà Đức Phật tán thán, vừa mang lại an lạc ngay trong hiện tại vừa dẫn đến giải thoát hoàn toàn.
Người này thực hành Giới Định Tuệ đúng đắn. Giới thanh tịnh nên tâm không có hối hận, không có lo sợ, không có gánh nặng che giấu. Từ nền tảng giới thanh tịnh đó, thiền định phát triển tự nhiên, tâm ly dục ly ác pháp nhập vào các tầng thiền định, hỷ lạc và khinh an tràn ngập thân tâm ngay trong hiện tại. Từ định lực vững chắc đó, tuệ quán phát sinh thấy rõ vô thường vô ngã, dần dần đoạn trừ phiền não tiến đến Thánh Quả và Niết Bàn.
Người này không phải chịu đựng để đạt được kết quả tốt trong tương lai mà đang thật sự an lạc và hạnh phúc ngay trong từng khoảnh khắc tu tập hiện tại.
Giống như người được thưởng thức bát cam lồ quý giá. Vừa chạm vào môi đã thấy ngọt ngào thơm mát, uống xong thân tâm nhẹ nhàng thanh tịnh, và hương vị đó không bao giờ phai tàn mà ngày càng sâu lắng tinh tế hơn theo thời gian tu tập.
Đức Phật dạy rõ trong Tiểu Kinh Pháp Hành rằng trong bốn pháp hành này, pháp hành thứ tư là tối thượng, là con đường Ngài chỉ dạy, là con đường duy nhất dẫn đến giải thoát thật sự.
Quý vị đang đi theo pháp hành nào?
Câu hỏi đó không cần trả lời cho ai khác. Chỉ cần trả lời thật lòng với chính mình.
Sādhu! Sādhu! Sādhu!
Khải Tuệ Quang –
