Này những kẻ đang mải mê trong cuộc truy hoan của danh ảo, hãy dừng lại và nhìn thẳng vào sự thật đang bị che lấp bởi màn sương Điên đảo tưởng :
Suốt hàng tỉ kiếp luân hồi, các người đã phụng sự cho một “Vị Thần” không hề tồn tại: đó là Bản Ngã. Các người chúc tụng nhau, tâng bốc nhau, rồi tự mãn nguyện trong những lời hý luận sặc mùi bản ngã. Nhưng hãy tự hỏi: Kẻ nào đang được chúc tụng? Kẻ nào đang kiêu hãnh?
Mọi vinh quang, thành bại hay khát khao được xã hội thừa nhận thực chất chỉ là tiếng vang trong một hang động trống rỗng. Các người đang cố gắng tô son điểm phấn cho một xác chết đang phân hủy, nỗ lực xây lâu đài trên bọt nước của đại dương Ái dục (Taṇhā). Sự kiêu hãnh của các người là một sự sỉ nhục đối với chân lý.
2600 năm trước, dưới cội Bồ Đề, Đức Phật Gotama đã đập tan cái ảo tưởng kinh khủng nhất của nhân loại. Ngài không thấy một “Cái Tôi” nào cả. Ngài chỉ thấy một dòng thác cuồn cuộn của các Pháp Hữu Vi :
* Cái mà các người gọi là “Thân thể tôi” chỉ là sự vay mượn tạm bợ của Tứ Đại (Mahābhūta): Đất, Nước, Lửa, Gió. Một khi hơi thở ngừng lại, đất trả về đất, nước trả về nước. Có cái “Tôi” nào nằm trong đống vật chất vô tri ấy?
* Cái mà các người gọi là “Tâm hồn tôi” chỉ là sự sinh diệt chớp nhoáng của Năm Uẩn (Pañcakkhandha).
* Thọ (Cảm thọ) chỉ là những cơn sóng vui buồn chợt hiện rồi tan.
* Tưởng (Tri giác) chỉ là những ký ức méo mó.
* Hành (Tư tâm) chỉ là những xung năng mù quáng.
* Thức (Nhận thức) chỉ là tấm gương phản chiếu cảnh trần.
Ai buồn? Ai vui? Ai thành công? Tuyệt đối không có ai cả! Chỉ có các tiến trình Danh (Nāma) và Sắc (Rūpa) đang vận hành theo quy luật duyên khởi (Paṭiccasamuppāda).
Kẻ Phàm phu vô văn giống như con chó liếm khúc xương khô, tưởng vị ngọt từ xương nhưng thực chất là máu của chính lưỡi mình. Các người điên cuồng khẳng định “Cái này là tôi, cái này là của tôi, cái này là tự ngã của tôi”, trong khi thực tế các người chỉ là một tập hợp của những hạt bụi đang tan rã.
Mọi lời khoe khoang là sự vô minh . Mọi sự tự ái là sự ngu muội tột độ. Khi các người còn thấy “Tôi” đau khổ, nghĩa là các người vẫn còn đang bị xích xiềng trong địa ngục của chính mình tạo ra.
Trí tuệ không phải là có thêm kiến thức, mà là sự sụp đổ hoàn toàn của ảo tưởng về Bản Ngã.
Không có người sở hữu, chỉ có sự vận hành.
– Khải Tuệ Quang –
