Trong dòng chảy bất tận của Phật pháp, người xuất gia không sinh ra để trú ngụ trong gian phòng cao cửa rộng, chờ đợi cúng dường hay tìm niềm an ủi nơi những lời ca tụng. Đức Phật đã dạy rằng đời sống xuất gia là từ bỏ, là trực tiếp chứng nghiệm vô thường, khổ, vô ngã, và rèn luyện trí tuệ thanh tịnh. Khất thực, ngày chỉ ăn một bữa, không phải là nghi lễ hình thức hay khổ hạnh trống rỗng, mà là phương tiện uyên thâm để thanh lọc thân tâm và buông bỏ chấp thủ.
Người xuất gia đi khất thực không chỉ để nuôi thân, mà còn để luyện tập nhẫn nhục, khiêm tốn và tỉnh giác. Mỗi bước chân trên đường phố, mỗi món cơm nhận từ thiện tâm của người dân, đều là bài học sống động về duyên sinh: người cho – người nhận – vật phẩm – tâm – quả báo. Thông qua khất thực, người xuất gia trực tiếp chứng kiến sự liên hệ giữa thế gian và pháp, không để mình bị vướng vào những trò ảo tưởng quyền lực hay hình thức bề ngoài, nơi mà đôi khi danh hiệu, bề thế và sách vở pha trộn khiến pháp trở nên mờ nhạt.
Ngày chỉ ăn một bữa – ekāsanāna – là pháp tu chuẩn nguyên thủy, giúp thân tâm giản dị, giảm thiểu ái dục, và tạo điều kiện cho tâm an trú sâu vào thiền định. Khi không bị nặng nề bởi bữa ăn thừa thãi hay sự ràng buộc vật chất, người xuất gia mới có thể lắng nghe pháp, quan sát tâm, và trực tiếp thấy bản chất vô thường, khổ, vô ngã. Đây là con đường rèn luyện trí tuệ thâm sâu, vượt trên mọi danh vọng, hình thức hay sách vở bên ngoài.
Thực tế hiện nay, nhiều tự viện biến nơi xuất gia thành không gian yên ắng nhưng thiếu đi tinh thần trực tiếp, sống động của pháp; cúng dường trở thành hình thức, và đôi khi sự giàu sang hay tiện nghi che khuất mục đích tu tập. Để khắc phục, cần có một tổ chức quản lý minh bạch của nhà nước về tài chùa, để mọi cúng dường được sử dụng đúng mục đích: duy trì cơ sở vật chất tối thiểu, hỗ trợ người xuất gia trong tu tập và từ thiện, không để lòng tham hay bám víu vật chất che mờ trí tuệ.
Khất thực, ăn một bữa, sống giản dị và buông bỏ tiền tài không chỉ là pháp tu, mà còn là biểu hiện của trí tuệ, lòng từ bi và tinh thần phục vụ xã hội. Người xuất gia thực hành như vậy mới thật sự soi sáng tâm mình và tâm người, đưa Phật pháp từ lý thuyết trở thành thực chứng, từng bước tiến gần Niết-bàn.
Và để Phật pháp không bị pha trộn bởi hình thức hay mê tín, tôi đề xuất Giáo hội Phật giáo Việt Nam đặt trọng tâm vào việc truyền bá kinh điển nguyên thủy – Tam Tạng Pāli gồm Vinaya, Sutta, Abhidhamma – bởi chỉ có kinh nguyên thủy mới là lời dạy thuần túy, gốc rễ, giữ nguyên vẹn giá trị nhất trong việc tu tập hành trì giới, định, tuệ. Những kinh phát triển hậu thế, dù có giá trị văn hóa hay hình thức, đôi khi dẫn con người xa rời pháp hành thuần túy mà Đức Phật đã khai ngộ, đưa vào những mê tín, cầu khấn, hoặc tà kiến che mờ trí tuệ và tỉnh giác.
Hơn nữa, để lời dạy này không chỉ dừng lại trên giấy hay trong giảng đường, mỗi người xuất gia cần thực hành khất thực hàng ngày, sống giản dị và trực tiếp tiếp xúc với thế gian, thay vì chỉ ngồi tụng kinh, gõ mõ, hay giảng giải những bài kinh không do Phật thuyết. Khi đó, kinh nguyên thủy sẽ trở thành kim chỉ nam sống động, soi sáng tâm người, nuôi dưỡng trí tuệ và từ bi, giúp Phật pháp thực sự trong sáng, minh triết và tiếp cận được với đời sống con người.
Chỉ khi hành giả sống đúng với lời dạy nguyên thủy, pháp mới không bị chìm vào hình thức rỗng tuếch, và Tam Tạng Pāli sẽ trở thành ngọn đèn soi đường, dẫn dắt mọi người trên con đường giác ngộ mà Đức Phật đã khai mở.
– Khải Tuệ Quang –
#phatphapchanthat#nhungloigocphatday#kinhnguyenthuy#hanhtrikhatthuc#songdoiphamhanh#khaituequang
