Có một sự thật nghiệt ngã đang diễn ra trong thế giới tâm linh hiện đại: Số đông tìm đến tôn giáo không phải để thức tỉnh, mà để tìm một chiếc nôi êm ái nhằm trốn tránh thực tại và vuốt ve bản ngã. Người ta thích được vỗ về, thích được hứa hẹn về những cõi thiên đàng xa xôi, thích những phép mầu cứu rỗi hơn là việc phải đối diện với sự trần trụi của đau khổ và vô ngã.
Chính từ tâm lý yếu đuối và mê mờ đó của số đông, những liều thuốc mê tâm linh đã có cơ hội ra đời và thao túng dòng chảy tín ngưỡng suốt hàng ngàn năm qua.
Nhìn thẳng vào lịch sử và bản chất thực tánh pháp, phần lớn các pháp môn sinh sau đẻ muộn đã hoàn toàn đi chệch khỏi tinh thần cốt tủy của Đức Phật Gotama. Được nhào nặn dưới bàn tay của các nhà tư tưởng ảnh hưởng sâu sắc bởi Bà-la-môn giáo và ngoại đạo, họ đã thêu dệt nên một hệ thống giáo lý đầy tính thần thoại, bóng bẩy và huyền hoặc.
Sao chép mô hình Thần giáo: Họ xây dựng nên một thế giới tâm linh chật chội với đủ hệ thống các vị Phật, Bồ Tát có quyền năng ban phước giáng họa, bay lượn biến hóa, hoàn toàn rập khuôn theo mô hình các vị thần tối cao của đa thần giáo.
Xóa nhòa tính tự lực: Từ một đạo Phật của sự tự tri, tự tác và tự chịu trách nhiệm về nghiệp lực của chính mình, họ biến nó thành một tôn giáo vị tha, nơi con người chỉ cần quỳ lạy, cầu xin và giao phó số phận cho một thế lực siêu nhiên cứu rỗi.
Cái vỏ hào nhoáng và sự rỗng tuếch bên trong: Tất cả những kinh điển văn vần hoa mỹ, những triết lý siêu hình cao siêu huyền hoặc thực chất chỉ là một lớp vỏ bọc tinh vi. Phía sau sự đồ sộ, hoành tráng đó là một sự rỗng tuếch về mặt thực nghiệm, hoàn toàn bất lực trong việc giúp hành giả đoạn trừ tận gốc rễ của Tham, Sân, Si ngay trong hiện tại.
Đó không phải là Chánh pháp. Đó là một liều thuốc mê với độ mê sảng cực mạnh được dán nhãn Đạo Phật, biến người học đạo thành những kẻ mộng du tâm linh, suốt đời đi tìm kiếm những ảo ảnh do tâm trí tự vẽ ra.
Thế nhưng, khi nhìn vào đám đông đang mê mờ chìm đắm trong những giáo điều sai lệch đó, chúng ta không thể khởi tâm oán trách hay bài xích, mà trái lại, phải khởi lên một niềm trắc ẩn sâu sắc.
Họ chính là những nạn nhân! Những nạn nhân vô cùng đáng thương của một hệ thống truyền thống lâu đời và khổng lồ.
Họ sinh ra và lớn lên trong một môi trường đã bị tiêm nhiễm các tư tưởng biến tướng từ vô số thế hệ. Từ thuở ấu thơ, họ đã được dạy phải quỳ lạy trước các bức tượng để xin tài lộc, được nghe những câu chuyện thần thoại cúng sao giải hạn, và bị tiêm vào đầu nỗi sợ hãi về những hình phạt thần thánh. Tâm trí của họ đã bị định hình, bị đóng khuôn bởi một tập tục lâu đời đến mức họ xem những điều sai lệch đó là Chánh pháp hiển nhiên.
Họ khao khát sự bình an, họ mong cầu sự giải thoát, họ bỏ cả tiền tài, công sức và cả cuộc đời để tu tập nhưng rốt cuộc lại đi bái lạy những vị thần ngoại đạo khoác áo cà-sa. Họ đáng thương vì họ có lòng thành nhưng lại thiếu đi cơ duyên gặp được ánh sáng của Chánh pháp Nguyên thủy. Họ giống như những người bộ hành khát nước giữa sa mạc, vì quá khát mà sẵn sàng uống những ngụm nước độc được pha đường, để rồi càng uống lại càng chìm sâu vào cơn mê sảng của luân hồi.
Đức Thế Tôn chưa từng dạy chúng ta cách cầu xin, và Ngài lại càng không phải là một vị thần ngồi trên tòa sen để ban phát sự giải thoát. Giáo pháp Nguyên thủy (Theravada) được lưu giữ trong Tam Tạng Pali là một hệ thống thực nghiệm khoa học, thực tế và vô cùng nghiêm cẩn:
Nhìn thẳng vào thực tại: Phật Pháp không ru ngủ con người bằng những viễn cảnh thần tiên, mà đánh thức họ bằng chân lý tối thượng: Khổ, Vô thường và Vô ngã.
Lộ trình Bát Chánh Đạo rõ ràng: Con đường giải thoát không có chỗ cho sự may rủi hay thần thông biến hóa, mà là sự rèn luyện tinh nghiêm của Giới – Định – Tuệ thông qua Tứ Niệm Xứ.
Thực chứng hiện tiền: Hành giả tự mình quán sát sự sinh diệt của Danh và Sắc ngay nơi thân và tâm này trong từng sát na, tự mình bẻ gãy từng kiết sử và vô minh để đạt đến sự bất động, tịch tịnh của Niết-bàn.
Đã đến lúc phải dũng cảm đập tan chiếc bình thuốc mê của những triết lý bóng bẩy, bước ra khỏi vùng an toàn giả tạo của đức tin mù quáng để quay về với Chánh pháp Chân thật. Đêm đã quá dài cho những kẻ mộng du. Xin hãy thức tỉnh, tự mình thắp đuốc lên mà đi, nhìn thẳng vào thực tánh hiện tiền để tự cởi trói cho chính mình khỏi vòng lặp vô tận của biển khổ luân hồi!
Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.
Sādhu Sādhu Lành thay!
– Khải Tuệ Quang –