Tôi hỏi thẳng câu này không phải để xúc phạm mà vì thương.
Trong hàng triệu người đang gọi mình là Phật tử ở đất nước này, bao nhiêu người thực sự biết mình đang thờ ai, đang tu theo lời dạy của ai, và con đường mình đang đi dẫn đến đâu?
Hãy dừng lại một khoảnh khắc trước khi đọc tiếp.
Cách đây hơn hai mươi lăm thế kỷ, tại miền Bắc Ấn Độ, có một con người bằng xương bằng thịt tên là Siddhattha Gotama. Ngài sinh ra trong hoàng tộc, có vợ đẹp con thơ, có tất cả những gì người đời mơ ước. Nhưng Ngài nhìn thấy điều mà người khác không dám nhìn, đó là sinh già bệnh chết đang chờ tất cả mọi người không trừ ai.
Ngài bỏ tất cả. Không phải vì Ngài không yêu thương gia đình. Mà vì Ngài thương tất cả chúng sinh đến mức không thể ngồi yên khi thấy họ đang đau khổ mà không có lối ra.
Sáu năm tìm kiếm. Thử đủ mọi con đường. Học hết những gì các đạo sĩ uyên thâm nhất thời đó có thể dạy. Rồi nhận ra tất cả đều chưa đủ. Rồi một mình ngồi xuống dưới gốc cây Bồ Đề và quyết tâm không đứng dậy nếu chưa tìm ra sự thật tuyệt đối.
Bốn mươi chín ngày sau, Ngài tìm ra.
Không phải từ thần linh ban cho. Không phải từ kinh điển nào chỉ dạy. Không phải từ phép màu nào xuất hiện. Mà từ chính sự quán chiếu thâm sâu vào bản chất thật của thân tâm này, thấy rõ vô thường, thấy rõ khổ, thấy rõ không có một cái tôi bất biến nào tồn tại trong tất cả những thứ ta gọi là của ta.
Ngài gọi điều tìm ra đó là Tứ Thánh Đế. Bốn sự thật thiêng liêng mà từ trước đến đó chưa ai nhìn thấy rõ như vậy.
Sự thật thứ nhất là khổ. Không phải đau đớn thông thường mà ta hay hiểu. Mà là sự bất toại nguyện thấm sâu vào từng kinh nghiệm của chúng sinh còn trong vòng sinh tử. Sinh là khổ. Già là khổ. Bệnh là khổ. Chết là khổ. Yêu mà phải xa là khổ. Ghét mà phải gần là khổ. Muốn mà không được là khổ. Ngay cả những gì đang tốt đẹp cũng là khổ vì chúng vô thường và sẽ tan hoại theo thời gian.
Đây không phải bi quan. Đây là sự thật mà người dũng cảm mới dám nhìn thẳng vào.
Sự thật thứ hai là nguyên nhân của khổ. Không phải số phận. Không phải trời đất. Không phải người khác. Mà là tham ái đang vận hành ngay trong tâm ta. Muốn thực tại phải khác đi so với những gì đang là. Muốn giữ những gì ta thích. Muốn thoát khỏi những gì ta không thích. Muốn tiếp tục tồn tại, tiếp tục là cái tôi này mãi mãi.
Chính cái muốn đó, không phải hoàn cảnh bên ngoài, là gốc rễ của toàn bộ khổ đau.
Sự thật thứ ba là khổ có thể chấm dứt hoàn toàn. Đây là tin vui nhất mà bất kỳ ai trong lịch sử từng nói với nhân loại. Không phải giảm bớt. Không phải chấp nhận. Mà là chấm dứt hoàn toàn. Khi tham ái được đoạn tận tận gốc thì khổ không còn chỗ để sinh khởi. Đó là Niết Bàn, không phải cõi trời xa xôi, không phải hư vô trống rỗng, mà là sự tịch tịnh tuyệt đối vượt ra ngoài mọi khái niệm mà tâm phàm phu có thể nắm bắt.
Sự thật thứ tư là con đường dẫn đến chấm dứt khổ. Con đường Bát Chánh Đạo gồm tám yếu tố, không thiếu một, không thừa một, được thiết kế hoàn hảo như một bài thuốc chữa đúng bệnh. Chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Tám yếu tố đó khi được thực hành đầy đủ thì Giới Định Tuệ tự nhiên viên mãn và giải thoát tự nhiên đến.
Tôi hỏi thẳng điều này vì đây là câu hỏi quan trọng nhất mà một người tự gọi mình là Phật tử cần trả lời thật lòng.
Bạn đang niệm tên một vị Phật không có trong lịch sử, cầu xin được sinh về một cõi tưởng do những kẻ vô văn phàm phu tưởng tượng ra, tin rằng niệm đủ số lần thì được rước đi lúc lâm chung. Bạn có biết điều này không có trong bất kỳ bài kinh nào mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã dạy không?
Bạn đang trì tụng những câu thần chú bằng tiếng mà chính bạn không hiểu nghĩa, tin rằng âm thanh đó có năng lực huyền bí biến đổi nghiệp lực. Bạn có biết Đức Phật không dạy điều này không?
Bạn đang lạy những vị Phật – Bồ Tát được sáng tác trong các kinh điển xuất hiện nhiều thế kỷ sau khi Đức Phật nhập diệt, tin rằng những vị đó đang nghe lời cầu nguyện và ban ân phước. Bạn có biết không có vị nào trong số đó xuất hiện trong lịch sử phật giáo nguyên thủy không?
Tôi không nói điều này để xúc phạm niềm tin của bạn. Tôi nói vì thương bạn. Vì thấy bạn đang dành thời gian, tâm lực, tiền bạc và cả cuộc đời cho những thứ mà chính Đức Phật Thích Ca không dạy, trong khi lời dạy thật sự của Ngài đang nằm đó nguyên vẹn trong Tam Tạng Pali chờ bạn tiếp cận.
Đây là điều ít người biết và cần được nói thẳng.
Sau khi Đức Phật nhập diệt, giáo pháp của Ngài được kết tập và gìn giữ trong Tam Tạng Pali. Đây là bộ kinh điển lâu đời nhất và gần nhất với lời Phật dạy nguyên bản, được kết tập chỉ sau 3 tháng Phật diệt độ bởi 500 vị Thánh Alahan.
Nhưng khoảng bốn đến năm thế kỷ sau khi Đức Phật nhập diệt, một phong trào mới xuất hiện tự gọi mình là Đại Thừa Phát Triển, tức là cỗ xe lớn, và gọi những người giữ gìn Tam Tạng Pali là Tiểu Thừa, tức là cỗ xe nhỏ. Phong trào này sáng tác hàng loạt kinh điển mới, đưa vào vô số nhân vật mới như Phật A Di Đà, Bồ Tát Quan Âm, Bồ Tát Địa Tạng…vvv và hệ thống giáo lý hoàn toàn khác với những gì Đức Phật dạy.
Những kinh điển này lan truyền sang Trung Hoa, rồi sang Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc.. hòa trộn với tín ngưỡng dân gian địa phương, tạo ra những hình thức Phật giáo mà ngay cả Đức Phật Thích Ca nếu sống lại cũng không nhận ra đó là những gì Ngài dạy.
Đây không phải lời phán xét. Đây là sự thật lịch sử có thể kiểm chứng.
Trong tất cả những hiểu lầm về Phật Pháp, có một thứ tinh vi nhất và nguy hiểm nhất mà tôi muốn nói thẳng.
Đó là tin rằng tất cả các pháp môn đều dẫn đến giải thoát, miễn là có lòng thành. Rằng Phật giáo bao la như biển cả, mỗi người chọn một con đường phù hợp với mình. Rằng không nên phán xét pháp môn nào là đúng hay sai.
Nghe có vẻ bao dung và thông thái. Nhưng thực ra đây là tà kiến nguy hiểm nhất vì nó biện minh cho mọi sai lầm bằng cái vỏ bọc của sự không phán xét.
Đức Phật không dạy như vậy. Ngài dạy có con đường đúng và có con đường sai. Ngài dạy Bát Chánh Đạo là con đường duy nhất dẫn đến giải thoát, không phải một trong nhiều con đường. Ngài dạy trong Kinh Đại Niết Bàn rằng chỉ trong giáo pháp nào có Bát Chánh Đạo thì ở đó mới có bậc Thánh, ngoài ra không có.
Người bệnh nặng uống nhầm thuốc dù có lòng thành đến đâu vẫn không khỏi bệnh, thậm chí còn nguy hiểm hơn. Lòng thành không thể thay thế cho thuốc đúng bệnh.
Đức Phật để lại cho chúng ta một thước đo rõ ràng và không thể tranh cãi.
Trong Kinh Đại Niết Bàn, Ngài dạy bất kỳ điều gì được nói là lời Phật, hãy đối chiếu với Kinh tạng và Luật tạng. Nếu phù hợp thì chấp nhận. Nếu mâu thuẫn thì bác bỏ dù người nói đó là ai.
Thước đo đó không phải do tôi đặt ra. Đó là lời Đức Phật dạy. Ngài không nói hãy tin vào người nổi tiếng nhất, hãy tin vào truyền thống lâu đời nhất, hãy tin vào người được nhiều người kính ngưỡng nhất. Ngài nói hãy đối chiếu với Kinh và Luật .
Tam Tạng Pali đang ở đó. Có thể đọc miễn phí trên suttacentral.net với bản dịch tiếng Việt đầy đủ. Không cần thầy dẫn dắt. Không cần lễ nghi phức tạp. Chỉ cần một tâm chân thành muốn tìm sự thật và một đôi mắt chịu nhìn thẳng vào những gì được viết ra.
Dù bạn đã đi lạc bao lâu, dù bạn đã tu sai bao nhiêu năm, dù bạn đã tin vào những thứ không có căn cứ bao lâu rồi, điều đó không quan trọng nữa. Quan trọng là từ khoảnh khắc này bạn làm gì.
Con đường Đức Phật tìm ra và chỉ dạy vẫn còn đó nguyên vẹn sau hơn hai mươi lăm thế kỷ. Không bị thời gian xóa mờ. Không bị quyền lực nào che giấu. Đang chờ bất kỳ ai chịu bước vào.
Bạn không nhất thiết phải cần xuất gia. Không cần từ bỏ cuộc sống. Không cần có căn cơ đặc biệt. Không cần chờ kiếp sau xa vời viễn vông. Chỉ cần giữ năm giới thanh tịnh ngay hôm nay.
Chỉ cần ngồi xuống quan sát hơi thở mỗi ngày. Chỉ cần đọc Kinh tạng Pali với tâm rộng mở. Và chỉ cần thật lòng với chính mình về những gì mình đang tin và đang tu có thật sự dựa trên lời Đức Phật dạy hay không. Không phải vì tôi nói hay thầy nào nói…mà khi thực sự Bạn gỡ từng trang kinh ra đọc và tư duy và thực hành bạn sẽ thấy rõ đâu mới thực sự là trí tuệ của Bậc Toàn Giác !
Đó là tất cả những gì cần thiết để bắt đầu đi đúng con đường.
Hơi thở này là thật. Khoảnh khắc này là thật. Cơ hội này là thật.
Đừng để nó trôi qua thêm một ngày nào nữa.
Sādhu! Sādhu! Sādhu!
– Khải Tuệ Quang –
