Trong dòng chảy của sinh tử, người ta thường mải mê kiếm tìm những chân lý xa xôi mà quên mất rằng: Sự thật không nằm ở đầu môi, nó hiển lộ ngay trong từng hơi thở và những va đập trần trụi của đời sống.
Hãy quan sát thật tinh tường từ trong những tế bào nhỏ nhất của xã hội – gia đình. Tại sao ngay dưới một mái hiên, cùng một dòng máu, anh em vẫn mãi phân tranh đúng sai, hơn thua?
Đó là bởi mỗi cá nhân đều bị cầm tù trong ảo tưởng về một “Cái Tôi” thường hằng. Khi mỗi người đều ôm giữ một quan kiến riêng, một sự tự ngã độc tôn, thì sự xung đột là tất yếu. Chúng ta không yêu thương nhau, chúng ta chỉ đang yêu thương quan điểm của mình thông qua người khác. Đó là sự vận hành của Tham (Lobha) và Sân (Dosa) dưới sự chỉ đạo của Si (Moha).
Nhìn rộng ra xã hội, những mối quan hệ thực chất chỉ là những cuộc giao dịch của bản ngã. Khi đối diện với quyền lực hay sinh kế, đức tin trở nên rẻ rúng. Một người có thể cúi đầu im lặng khi niềm tin của mình bị chà đạp bởi kẻ cấp trên, không phải vì họ có sự kham nhẫn của bậc Thánh, mà vì sự sợ hãi mất đi lợi lộc.
Đó là sự chi phối nghiệt ngã của Bát Phong (Tám ngọn gió đời): Được – Mất, Danh – Nhục, Khen – Chê, Khổ – Lạc. Kẻ phàm phu giống như ngọn cỏ trước gió, luôn dao động và bị cuốn đi bởi những giá trị ảo danh, vì họ chưa tìm thấy điểm tựa nơi tự thân.
Phàm phu không phải là kẻ nghèo khó hay thiếu học thức thế gian. Phàm phu là kẻ mù lòa về thực tại. Sự ngu dốt lớn nhất là không thấy rõ bản chất của vạn vật qua lăng kính của Tam Pháp Ấn :
* Vô thường (Anicca): Mọi trạng thái tâm lý và vật chất đều sinh diệt trong từng sát-na.
* Khổ (Dukkha): Sự bất toại nguyện hiện hữu trong mọi cấu uẩn.
* Vô ngã (Anattā): Không có một thực thể bền vững, cốt lõi nào đứng sau điều khiển.
Chánh pháp của Bậc Chánh Đẳng Chánh Giác không phải là một hệ thống triết học để chiêm bái, cũng không phải một tôn giáo để van xin. Đó là con đường của “Hãy đến để mà thấy” !!!
Đừng tin vì đó là truyền thống, đừng tin vì đó là lời của bậc thầy. Hãy đặt niềm tin lên bệ phóng của sự Thực hành . Hãy quán chiếu ngay trên Thân và Tâm này:
-Khổ đang sinh khởi hay khổ đang đoạn diệt?
Chỉ khi quý vị trực diện nhìn thấu sự tan rã của những ảo tưởng ngay trong chính mình, khi đó, mọi sự phân biệt Chánh – Tà, Ta – Người sẽ tự khắc sụp đổ. Lúc ấy, trí tuệ thực thụ sẽ bừng sáng – không phải do đọc sách, mà do sự bóc tách từng lớp vỏ của bản ngã.
Đời sống là một bài kinh sống động nhất. Kẻ trí không tìm đạo ở trên mây, họ tìm đạo trong việc thấu hiểu sự vận hành của tâm thức ngay lúc này và tại đây.
“Dù tụng đọc nhiều kinh điển, nhưng nếu không thực hành, kẻ ấy giống như người chăn bò đếm bò cho kẻ khác.” (Kinh Pháp Cú – Lời Phật dạy)
– Khải Tuệ Quang –
