Kinh này được trích từ Tăng Chi Bộ Kinh (Aṅguttara Nikāya), chương Tám Pháp, phẩm Gia Chủ, kinh số 54 (AN 8.54). Đây là bài kinh vô cùng thiết thực, dạy trực tiếp cho người cư sĩ về cách để đạt được hạnh phúc, an lạc ngay trong đời này và cả trong những đời sau.
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn trú giữa dân chúng Koliya, tại một thị trấn của dân Koliya tên là Kakkarapatta.
Rồi Dīghajāṇu, người Koliya (còn gọi là Vyagghapajja), đi đến chỗ Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Dīghajāṇu, người Koliya, bạch Thế Tôn:
— “Bạch Thế Tôn, chúng con là những người tại gia, hưởng thụ các dục vọng, sống với vợ con, dùng hương hoa, vòng hoa, dầu thoa, phấn sáp, nhận vàng và bạc. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết pháp cho chúng con, để chúng con được hạnh phúc, an lạc trong hiện tại, và được hạnh phúc, an lạc trong đời sau”.
— “Này Bát-gi-dã, có bốn pháp này đưa đến hạnh phúc, an lạc cho người gia chủ trong hiện tại. Thế nào là bốn?
Nỗ lực đầy đủ (Uṭṭhāna-sampadā)
Phòng hộ đầy đủ (Ārakkha-sampadā)
Tình bạn tốt đẹp (Kalyāṇamittatā)
Nuôi mạng sống quân bình (Samajīvikatā)
Và này Bát-gi-dã, thế nào là nỗ lực đầy đủ?
Ở đây, này Bát-gi-dã, thiện nam tử nào sống nghề gì, hoặc cày cấy, hoặc buôn bán, hoặc chăn bò, hoặc làm lính, hoặc làm vua, hoặc bất cứ nghề gì khác, người ấy thiện xảo, không biếng nhác, có trí suy xét về phương tiện trong nghề ấy, có khả năng làm, có khả năng sắp đặt. Này Bát-gi-dã, đây gọi là nỗ lực đầy đủ.
Và này Bát-gi-dã, thế nào là phòng hộ đầy đủ?
Ở đây, này Bát-gi-dã, thiện nam tử nào có tài sản do nỗ lực tinh tấn thâu hoạch, do sức mạnh của tay, do mồ hôi đổ ra, đúng pháp, hợp pháp thâu hoạch được, người ấy khéo phòng hộ, khéo giữ gìn các tài sản ấy với ý nghĩ: “Làm sao các tài sản này của ta, vua chúa không cướp đoạt, trộm cướp không lấy đi, lửa không đốt cháy, nước không cuốn trôi, các người thừa tự không ưa lại không tước đoạt?”. Này Bát-gi-dã, đây gọi là phòng hộ đầy đủ.
Và này Bát-gi-dã, thế nào là tình bạn tốt đẹp?
Ở đây, này Bát-gi-dã, thiện nam tử nào trú ở làng hay ở thị trấn nào, người ấy đi lại, nói năng, đàm luận với những ai là gia chủ hay con gia chủ, hoặc trẻ hơn về tuổi tác, hoặc lớn hơn về tuổi tác, những người có tín thành đầy đủ, giới hạnh đầy đủ, thí xả đầy đủ, trí tuệ đầy đủ. Người ấy học tập tín thành đầy đủ đối với những ai có tín thành đầy đủ; học tập giới hạnh đầy đủ đối với những ai có giới hạnh đầy đủ; học tập thí xả đầy đủ đối với những ai có thí xả đầy đủ; học tập trí tuệ đầy đủ đối với những ai có trí tuệ đầy đủ. Này Bát-gi-dã, đây gọi là tình bạn tốt đẹp.
Và này Bát-gi-dã, thế nào là nuôi mạng sống quân bình?
Ở đây, này Bát-gi-dã, thiện nam tử nào biết được sự thâu hoạch tài sản, biết được sự tiêu mất tài sản, và sống một cách quân bình, không quá phung phí, không quá keo kiệt, với ý nghĩ: “Như vậy, lợi tức của ta sẽ vượt qua sự tiêu mất, và sự tiêu mất của ta sẽ không vượt qua lợi tức”. Ví như, này Bát-gi-dã, một người cầm cân hay đệ tử người cầm cân, khi cầm cân lên, biết được: “Nó nghiêng xuống bằng này, hay nó nghiêng lên bằng này”. Cũng vậy, này Bát-gi-dã, thiện nam tử nào biết được sự thâu hoạch tài sản, biết được sự tiêu mất tài sản, và sống một cách quân bình, không quá phung phí, không quá keo kiệt… Này Bát-gi-dã, tài sản được thâu hoạch như vậy có bốn cửa tiêu mất: đam mê tửu sắc, đam mê cờ bạc, giao du bạn ác, biếng nhác làm ăn. Này Bát-gi-dã, tài sản được thâu hoạch như vậy có bốn cửa thâu hoạch: không đam mê tửu sắc, không đam mê cờ bạc, giao du bạn lành, siêng năng làm ăn.
Này Bát-gi-dã, bốn pháp này đưa đến hạnh phúc, an lạc cho người gia chủ trong hiện tại.
Này Bát-gi-dã, có bốn pháp này đưa đến hạnh phúc, an lạc cho người gia chủ trong đời sau. Thế nào là bốn?
Tín thành đầy đủ (Saddhā-sampadā)
Giới hạnh đầy đủ (Sīla-sampadā)
Thí xả đầy đủ (Cāga-sampadā)
Trí tuệ đầy đủ (Paññā-sampadā)
Và này Bát-gi-dã, thế nào là tín thành đầy đủ?
Ở đây, này Bát-gi-dã, thiện nam tử có lòng tin, tin tưởng ở sự giác ngộ của Như Lai: “Đây là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn”. Này Bát-gi-dã, đây gọi là tín thành đầy đủ.
Và này Bát-gi-dã, thế nào là giới hạnh đầy đủ?
Ở đây, này Bát-gi-dã, thiện nam tử từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ đắm say rượu men, rượu nấu. Này Bát-gi-dã, đây gọi là giới hạnh đầy đủ.
Và này Bát-gi-dã, thế nào là thí xả đầy đủ?
Ở đây, này Bát-gi-dã, thiện nam tử sống ở gia đình, với tâm không bị cấu uế của xan tham chi phối, bố thí rộng rãi, với bàn tay rộng mở, ưa thích từ bỏ, sẵn sàng để người khác yêu cầu, ưa thích phân phát vật bố thí. Này Bát-gi-dã, đây gọi là thí xả đầy đủ.
Và này Bát-gi-dã, thế nào là trí tuệ đầy đủ?
Ở đây, này Bát-gi-dã, thiện nam tử có trí tuệ, có trí tuệ về sanh diệt, thành tựu Thánh thể nhập, đưa đến chơn chánh đoạn tận khổ đau. Này Bát-gi-dã, đây gọi là trí tuệ đầy đủ.
Này Bát-gi-dã, bốn pháp này đưa đến hạnh phúc, an lạc cho người gia chủ trong đời sau.
(Rồi Thế Tôn đọc kệ:)
Siêng năng trong các nghề,
Không lười, khéo sắp đặt,
Quân bình trong đời sống,
Giữ gìn của làm ra.
Có tin, có giới hạnh,
Rộng rãi, không xan tham,
Thường làm tịnh con đường,
Đem lại an lạc đời sau.
Ai sống đời tại gia,
Thành tựu các pháp này,
Không phẫn nộ, chơn thật,
Sau chết sanh Thiên giới.
